WIELKI CZWARTEK 

Święto ruchome w Kalendarzu Chrześcijańskim. Przypada w Wielkim Tygodniu, 
3 dni przed Wielkanocą. Obchodzone przez różne wyznania chrześcijańskie
na pamiątkę ustanowienia sakramentów: Kapłaństwa i Eucharystii.

W Wielki Czwartek katolicyzm przeżywa dwa wydarzenia. Pierwsze z nich 
to uroczysta msza święta sprawowana w godzinach porannych 
przez Biskupa Diecezjalnego wraz z prezbiterami biskupstwa w katedrze. 
Nazywana jest ona Mszą Świętą Krzyżma Świętego, ponieważ podczas niej 
poświęcane są nowe oleje przeznaczone do namaszczeń: podczas chrztu, 
bierzmowania, sakramentu kapłaństwa oraz przy namaszczeniu chorych. 
W tym to czasie wszyscy prezbiterzy odnawiają przyrzeczenia kapłańskie. 
Jest to święto wszystkich kapłanów.

Liturgia eucharystyczna Wielkiego Czwartku upamiętnia moment ustanowienia 
Najświętszego Sakramentu ? przeistoczenia chleba i wina 
w Ciało i Krew Chrystusa. Ewangelia według św. Łukasza tak opisuje 
owo wydarzenie: ?Następnie wziął chleb, odmówiwszy dziękczynienie połamał 
go i podał mówiąc: ?To jest Ciało moje, które za was będzie wydane: 
to czyńcie na moją pamiątkę!" Tak samo i kielich po wieczerzy, mówiąc: 
"Ten kielich to Nowe Przymierze we Krwi mojej, która za was będzie wylana" 
(Łk 22,19-20). 
Prawo składania ofiary w imieniu społeczności wiernych Jezus przekazał apostołom 
i ich następcom; w ten sposób ustanowiony został także sakrament kapłaństwa. 
Słowa konsekracji, wypowiadane przez kapłana w czasie każdej mszy świętej, 
posiadają moc sprawczą. Na ołtarzach całego świata ponawiany jest cud Eucharystii. 
Dopełniają się również zapowiedzi Starego Testamentu. Ofiara w postaci chleba 
i wina nawiązuje do izraelskiej uczty paschalnej. Podobnie jak krew baranka 
ocaliła domy żydowskie od dotknięcia śmierci, tak i Krew Chrystusa chroni 
wierzących przed wieczną zatratą. Analogię tę podkreśla sąd Jana Chrzciciela 
o Chrystusie, zapisany w Ewangelii według św. Jana: ?Oto Baranek Boży, 
który gładzi grzech świata" (J 1,29).

Po uroczystej komunii świętej wiernych Najświętszy Sakrament zostaje 
przeniesiony do specjalnie przygotowanego tzw. kaplicy adoracji. 
Obrzęd ten, zrytualizowany w XII wieku, zapowiada przeżycia, związane 
bezpośrednio z misterium Męki Pańskiej. Polska tradycja religijna 
nazywa omawianą ceremonię przeniesieniem do ciemnicy, symbolizującej 
trudny czas Chrystusowej modlitwy w Ogrójcu, a przede wszystkim zniewagi 
doznawane podczas przesłuchania. Gaśnie wieczna lampka, płonąca 
przez cały rok przy tabernakulum. Już wcześniej, po odśpiewaniu 
na początku mszy Wieczerzy Pańskiej hymnu Chwała na wysokości Bogu, 
milkną dzwony i dzwonki, a niekiedy również organy. Dzwonki zastępuje 
się stukotem drewnianych kołatek. Na znak osamotnienia Chrystusa, 
opuszczonego przez najbliższych, z ołtarza zdejmuje się obrusy. 
Zwyczaj ten pochodzi z czasów, gdy do sprawowania mszy używano 
przenośnych stołów; nieco później, do przełomu VII i VIII wieku, 
obrusy pozostawały na ołtarzu tylko podczas liturgii. Gest obnażenia 
ołtarzy (łacińskie denudatio altaris) przypomina również upokarzający 
epizod, poprzedzający moment ukrzyżowania Chrystusa ? obdarcie z szat. 
Ofiara Ciała i Krwi dopełniona zostanie na krzyżu.
 

Opr. Bernard Pająk